Không phải cứ ổ cắm có nhiều vị trí là người dùng có thể kết nối cùng lúc nhiều thiết bị điện. 7 nhóm thiết bị điện dưới đây đặc biệt cần được lưu ý khi sử dụng chung nguồn, bởi tổng công suất lớn hoặc đặc tính vận hành riêng có thể khiến ổ cắm, dây dẫn và thiết bị bảo vệ phải chịu tải cao. Nếu hệ thống điện không đáp ứng, tình trạng quá nhiệt, sụt áp hoặc chập điện có thể xảy ra.
Trong các gia đình hiện nay, một ổ chia điện thường được sử dụng để giải quyết tình trạng thiếu ổ cắm hoặc giúp kết nối nhiều thiết bị tại cùng một khu vực. Cách sử dụng này không nhất thiết nguy hiểm nếu tổng tải nằm trong giới hạn cho phép. Vấn đề xuất hiện khi nhiều thiết bị công suất lớn được cắm chung vào một ổ chia, dây nối dài hoặc cùng một nhánh điện.
Điều hòa và các thiết bị điện công suất lớn
Điều hòa là thiết bị điện cần được đặc biệt lưu ý khi bố trí nguồn điện. Công suất của máy phụ thuộc vào công suất lạnh, công nghệ máy nén và chế độ vận hành. Trong quá trình khởi động, hệ thống máy nén cũng có thể tạo ra dòng điện cao hơn mức vận hành thông thường.
Nếu điều hòa sử dụng chung nguồn với bếp từ, lò nướng, bình nóng lạnh hoặc các thiết bị điện tạo nhiệt công suất lớn, tổng tải của mạch có thể tăng cao. Khi hệ thống dây dẫn, ổ cắm hoặc thiết bị bảo vệ không được thiết kế tương ứng, các điểm tiếp xúc có thể nóng lên.
Với điều hòa, nên tuân thủ hướng dẫn đấu nối của nhà sản xuất và sử dụng mạch điện phù hợp thay vì tùy tiện kết nối qua ổ chia nhiều cổng.
Lò vi sóng và ấm siêu tốc
Lò vi sóng và ấm siêu tốc đều có thể tiêu thụ công suất đáng kể trong thời gian ngắn. Nếu hai thiết bị điện này hoạt động đồng thời trên cùng một ổ chia, tổng dòng điện qua ổ và dây dẫn sẽ tăng lên nhanh chóng.
Đặc biệt, những ổ chia đã cũ, tiếp điểm lỏng hoặc dây dẫn có tiết diện không phù hợp có thể phát sinh nhiệt nhiều hơn khi phải tải lớn. Nếu thường xuyên sử dụng hai thiết bị cùng lúc, nên kiểm tra thông số dòng điện định mức của ổ cắm và khả năng chịu tải của mạch điện thay vì chỉ dựa vào số lượng cổng cắm.
Tủ lạnh và các thiết bị điện có tải khởi động
Tủ lạnh hoạt động trong thời gian dài và máy nén sẽ đóng, ngắt theo chu kỳ để duy trì nhiệt độ. Khi máy nén khởi động, dòng điện có thể cao hơn mức vận hành ổn định.
Điều này không có nghĩa tủ lạnh luôn phải được tách khỏi mọi thiết bị điện khác. Tuy nhiên, việc dùng chung một ổ chia với nhiều thiết bị công suất lớn là điều không nên, đặc biệt khi ổ cắm hoặc dây nối không được thiết kế cho tải cao.
Đối với tủ lạnh, người dùng nên ưu tiên nguồn điện ổn định, ổ cắm chắc chắn và thực hiện đúng hướng dẫn kết nối của nhà sản xuất.
Bàn là, máy sấy tóc và các thiết bị tạo nhiệt
Bàn là, máy sấy tóc, máy ép tóc, quạt sưởi và một số thiết bị gia nhiệt khác thường sử dụng công suất tương đối lớn trong thời gian hoạt động.
Nếu nhiều thiết bị cùng được bật trên một ổ chia, tổng công suất có thể nhanh chóng tiến gần hoặc vượt giới hạn của ổ cắm và mạch điện. Trong trường hợp này, aptomat có thể ngắt để bảo vệ hệ thống; nếu thiết bị bảo vệ hoặc dây dẫn không phù hợp, nguy cơ quá nhiệt sẽ đáng lưu ý hơn.
Không nên sử dụng ổ chia giá rẻ, dây nối có dấu hiệu hư hỏng hoặc ổ cắm lỏng cho nhóm thiết bị này.
Máy giặt và máy sấy quần áo
Máy giặt không phải lúc nào cũng tiêu thụ công suất rất lớn, nhưng một số model có chức năng đun nước hoặc sấy có thể sử dụng điện nhiều hơn đáng kể. Trong khi đó, máy sấy quần áo thường cần công suất cao để tạo nhiệt trong suốt chu trình.
Việc cắm đồng thời máy giặt, máy sấy và các thiết bị công suất lớn khác vào cùng một ổ chia có thể làm tăng tải đáng kể. Nếu khu vực giặt có mạch điện riêng theo thiết kế của ngôi nhà, nên sử dụng đúng nguồn cấp này và tránh nối thêm quá nhiều thiết bị.
Ngoài nguy cơ quá tải, khu vực giặt còn có độ ẩm cao nên ổ cắm và thiết bị điện cần được bố trí phù hợp với môi trường sử dụng.
Bếp từ, lò nướng và thiết bị nấu ăn công suất cao
Bếp từ, lò nướng điện và một số thiết bị nấu ăn sử dụng điện trực tiếp thường thuộc nhóm có công suất cao. Khi sử dụng cùng lúc nhiều thiết bị, tổng tải của mạch có thể tăng rất nhanh.
Chẳng hạn, nếu bếp từ đang hoạt động ở mức công suất cao mà người dùng đồng thời bật lò nướng và ấm siêu tốc trên cùng một nhánh điện, hệ thống phải cung cấp điện cho nhiều tải lớn cùng lúc.
Vì vậy, cần căn cứ vào công suất ghi trên từng thiết bị, dòng điện định mức của ổ cắm và khả năng chịu tải của dây dẫn để bố trí nguồn điện phù hợp. Không nên mặc định rằng ổ chia nhiều cổng có thể đáp ứng mọi thiết bị chỉ vì chúng có đủ vị trí cắm.
Máy tính, tivi và thiết bị điện tử dùng chung với tải lớn
Máy tính, màn hình, tivi và thiết bị âm thanh thường có công suất thấp hơn nhiều thiết bị gia nhiệt. Tuy nhiên, chúng vẫn cần nguồn điện ổn định và hệ thống dây dẫn, ổ cắm đạt chất lượng.
Nếu dùng chung ổ chia với máy hút bụi, bàn là, máy sấy tóc hoặc thiết bị công suất lớn, mỗi lần tải lớn hoạt động có thể làm thay đổi mức tải trên cùng mạch điện. Với thiết bị điện tử có giá trị cao, nên sử dụng ổ cắm đạt chuẩn và thiết bị bảo vệ phù hợp nếu cần.
Điều quan trọng là không nên đánh đồng hiện tượng thiết bị điện tử nhạy cảm với nguy cơ cháy do cắm chung. Rủi ro thực tế phụ thuộc vào chất lượng nguồn, tổng tải, tình trạng dây dẫn, ổ cắm và thiết bị bảo vệ.
Dấu hiệu ổ cắm đang chịu tải bất thường
Người dùng nên kiểm tra ngay khi phát hiện ổ cắm hoặc phích cắm nóng bất thường, có mùi khét, đổi màu, biến dạng, phát ra tiếng rè hoặc xuất hiện tia lửa khi cắm thiết bị.
Nếu aptomat liên tục ngắt khi nhiều thiết bị cùng hoạt động, cũng không nên tự ý thay bằng thiết bị có dòng định mức cao hơn để tránh hiện tượng ngắt điện. Cần xác định nguyên nhân và kiểm tra khả năng chịu tải của hệ thống.
Khi có dấu hiệu cháy xém hoặc hư hỏng, nên ngắt nguồn điện và thay thế bộ phận bị lỗi. Với những vấn đề liên quan đến dây dẫn âm tường hoặc mạch điện trong nhà, nên để người có chuyên môn kiểm tra.
Kết luận
Việc sử dụng chung ổ cắm không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm, nhưng cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào cùng một ổ hoặc một nhánh điện có thể dẫn đến quá tải và quá nhiệt. Điều hòa, thiết bị nấu ăn, máy sấy, bàn là và các thiết bị có tải lớn cần được bố trí nguồn điện phù hợp với công suất thực tế.
Thay vì chỉ quan tâm ổ cắm có bao nhiêu cổng, người dùng nên kiểm tra công suất thiết bị, dòng điện định mức của ổ cắm và khả năng chịu tải của dây dẫn. Đồng thời, hạn chế nối tiếp nhiều ổ chia và thay ngay những ổ cắm có dấu hiệu nóng, cháy xém hoặc xuống cấp để giảm nguy cơ sự cố điện trong gia đình.
